Bier
Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde bier een belangrijke rol in het moreel van de Amerikaanse soldaten.
De Amerikaanse overheid zag de beschikbaarheid van alcohol als een middel om de soldaten ontspanning te bieden en hen dichter bij huis te laten voelen.
Hier zijn de belangrijkste details over bier voor Amerikaanse soldaten in WO2:
- Rantsoen en productie: De Amerikaanse overheid sloot contracten met grote brouwerijen om 15% van hun productie te reserveren voor militair gebruik.
- Alcoholpercentage: Het bier dat aan de soldaten werd verstrekt, was vaak een "zwakker" bier met een alcoholpercentage van ongeveer 3,2%, in plaats van de gebruikelijke 4 tot 7%. Dit werd gedaan om de controle te behouden.
- Lagerbier: Lagerbier was de standaardkeuze, grotendeels omdat dit type bier beter houdbaar en makkelijker te vervoeren was dan ale.
- Beschikbaarheid: Bier werd vaak in blik (toen een relatief nieuwe verpakking) naar het front gestuurd om als moreelversterker te dienen.
- Logistiek: Ondanks de logistieke uitdagingen was de bevoorrading van bier en andere dranken een prioriteit voor de legerleiding.
- Alternatieven: Naast bier was ook Coca-Cola enorm populair onder Amerikaanse soldaten. Generaal Eisenhower vroeg zelfs om grote hoeveelheden Coca-Cola om het moreel hoog te houden.
Naast de officiële rantsoenen, zochten soldaten vaak zelf naar lokale alcoholische dranken in de gebieden waar ze vochten.
Brouwerij Bavaria
Bavaria is momenteel een van de grootste brouwerijen van Nederland en bezit een van de grootste mouterijen van Europa.
Maar het bedrijf is klein begonnen, in ieder geval in 1719 en mogelijk zelfs in 1680.
In de 19e eeuw begon de brouwerij langzaam maar zeker hun verkoopgebied te vergroten. Veel kleine brouwerijen hadden het moeilijk en gaven op. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wist deze brouwerij de schaarste aan grondstoffen te overleven en profiteerde achteraf goed van het Wilhelminakanaal dat in 1919 openging. Dit kanaal maakte het mogelijk om nieuwe markten aan te boren en de omzet flink te verhogen.
In deze tijd merkte men dat de smaak van consumenten verschuift naar pils (een licht, ondergistend bier) in plaats van het traditionele donkere bier. Veel brouwerijen in Brabant waren hier niet op voorbereid, maar de gebroeders Swinkels besloten in 1925 hun zaak "Gebroeders Swinkels" te starten en stapten over op ondergistend bier. Ze noemden hun brouwerij "Bavaria", wat verwijst naar Beiers bier, zoals pils toen vaak werd genoemd.
Een jaar later ging het Bierbesluit van kracht, dat strengere eisen stelde aan de kwaliteit en de manier van maken van bier. De meeste brouwers moesten flink investeren om aan deze eisen te voldoen, wat voor veel, ook Brabantse, brouwers het einde betekende. Maar voor Bavaria, die al op tijd was overgestapt, was dit juist een kans.
In 1934 bracht Bavaria het eerste flessenbier uit. Vanaf 1937 had de brouwerij een eigen mouterij, die ook andere brouwerijen van grondstoffen voorzag. Het bier wordt gemaakt met water uit een eigen bron, één van de tien in Nederland erkende bronnen voor natuurlijk mineraalwater. Vier van deze bronnen bevinden zich in Noord-Brabant. De bron, genaamd Morees, is vernoemd naar de oprichter van het bedrijf uit de 18e eeuw.
Over de rol van Bavaria (destijds Gebroeders Swinkels) tijdens de Tweede Wereldoorlog is bekend dat de brouwerij in Lieshout het voortbestaan wist te waarborgen. Daarnaast is uit recenter onderzoek een opvallend verhaal naar voren gekomen over de betrokkenheid van de familie Swinkels bij het verzet.
Betrokkenheid bij de vlucht van Freddy Heineken
Volgens Omroep Brabant speelde de familie Swinkels van Bavaria een verborgen rol in het vluchtverhaal van Alfred "Freddy" Heineken tijdens de oorlog.
Bron: Omroep Braband
Bavaria hielp Heineken in de oorlog:
'Zal zorgen dat je de grens over komt'
De Bavaria-familie Swinkels hielp Alfred 'Freddy' Heineken in de Tweede Wereldoorlog ontsnappen aan de Duitsers. Het is een opvallend, nooit eerder bekend geworden, verhaal uit een nieuwe podcast over Heineken: "Op een zaterdagochtend kwam Alfred in Lieshout aan."
Heineken en Bavaria zijn twee van de grootste bierbrouwers van Nederland. Logischerwijs zijn de Amsterdamse brouwer en de brouwerij uit Lieshout concurrenten van elkaar. Maar de onderlinge banden zijn inniger dan misschien wel altijd werd gedacht.
Royal Swinkels Family Brewers (zoals het bedrijf Bavaria tegenwoordig officieel heet) en Heineken groeiden in de Tweede Wereldoorlog dichter naar elkaar toe, vertelt Peter Swinkels. Hij was de grote baas van Bavaria van 1994 tot en met 2007. Swinkels doet zijn verhaal in de nieuwe podcast 'De Magnaat Freddy Heineken', waarvan maandag de eerste afleveringen online zijn gekomen.
Peter hoorde van zijn vader Frans Swinkels over de moeilijke oorlogsjaren. "De Duitsers waren helaas ons land binnengevallen en dreigden de koperen ketels mee te nemen om er kogels van te maken. Een hele moeilijke tijd", begint Peter Swinkels zijn verhaal over de onderlinge verstandhouding tussen de brouwerijen. "Men had groot respect voor elkaar. Men hield elkaars hand vast, grondstoffen werden zo goed en zo kwaad als het ging verdeeld. Ik heb het niet meegemaakt, maar ik kan me voorstellen dat je min of meer vrienden van elkaar wordt."
Die 'vriendschap' leidde er volgens de oud-bestuursvoorzitter van de Lieshoutse brouwerij toe dat Heineken geholpen werd. Heineken-historicus Demelza de Maas bevestigt aan de makers van de podcast dat de Heineken-brouwerij en Freddy zelf het verzet in de oorlog hielpen, door geld door te sluizen en gegevens van Duitse soldaten door te spelen. Freddy Heineken zat enige tijd ondergedoken in kasteel Zuylestein in Leersum, waarna Bavaria in 1943 in beeld kwam.
Peter: "Heineken is dan 20 jaar. Zijn vader H.P. Heineken belde mijn vader op. 'Zou je ervoor kunnen zorgdragen dat mijn zoon de grens over komt en in Engeland terecht zou kunnen komen?' Mijn vader heeft daar ja tegen gezegd. Op een zaterdagochtend kwam Alfred Heineken in Lieshout aan, waar wij dus de brouwerij hadden."
Er leek alleen een kleine kink in de kabel te komen. "Tot verrassing van mijn vader was-ie niet alleen, had-ie een vriendin bij. Waarop mijn vader zei: 'Dat heb ik niet met je vader afgesproken. Zij zal terug moeten naar Amsterdam en ik zal zorgdragen dat jij de grens overkomt'. Dat is afgewerkt in een Buick, een grote auto. Zo heeft mijn vader Alfred Heineken over de grens gezet."
"Het klinkt vrij verrassend dat zo'n verhaal als dit nooit eerder naar buiten is gekomen."
Heineken die in de oorlog vlucht naar Engeland, je leest het in geen enkele biografie terug. Heineken-biograaf Barbara Smit is dan ook verrast. "Ik ben verbaasd om dit verhaal te horen. Het is nooit benoemd toen ik met hem of andere mensen sprak. Het klinkt vrij verrassend dat zo'n verhaal als dit nooit eerder naar buiten is gekomen."
Peer Swinkels, de huidige baas van Bavaria en zoon van Peter, bevestigt het ontsnappingsverhaal. Hij ontmoette Freddy Heineken eenmaal, in 1999 in Amsterdam. "Freddy zei: 'Zo leuk dat jullie hier langskomen, want je moet weten dat ik de familie Swinkels nog altijd dankbaar ben omdat ik in de oorlog vervoerd ben in de achterbak van de auto van een van de Swinkelsen'."
Peter Swinkels zegt dat de hulp aan Heineken ervoor heeft gezorgd dat de band tussen beide bedrijven goed was. "Je kunt je je voorstellen dat na de oorlog de verhoudingen tussen de familie Heineken en de familie Swinkels redelijk positief was. Er was natuurlijk concurrentie, maar er was enige invloed, denken wij, om een beetje op te letten hoe het allemaal in Lieshout ging." Biograaf Barbara Smit bevestigt dat Heineken veel respect heeft voor Bavaria.
Amerikaanse veteraan Vincent Speranza, beroemd om het uitdelen van bier tijdens Slag om de Ardennen, overleden op 98-jarige leeftijd.
Amerikaanse veteraan Vincent Speranza, die een held werd tijdens de Tweede Wereldoorlog, is op 98-jarige leeftijd overleden.in 2023. In ons land kreeg hij veel lof omdat hij bier in zijn helm droeg om aan de gewonden te geven tijdens de Slag om de Ardennen. Hij stierf woensdag in het Springfield Memorial Hospital na een kort ziekbed.
Vincent Speranza (98) overleden. © Andia/Universal Images Group via
Een bijzondere band met België werd gesmeed toen hij vocht tijdens het beleg van Bastogne als onderdeel van het Ardennenoffensief. Daar leverde hij bier aan zijn gewonde kameraden vanuit een gedecimeerde taverne, waar hij een werkende biertap had gevonden. Jaren later ontdekte hij dat een Bastogne-brouwer zijn verhaal had vereeuwigd op het Airborne Beer-label, met een afbeelding van een soldaat die hem met helmen vol bier portretteerde.
Speranza’s liefde voor geschiedenis en onderwijs was een constante in zijn leven. Na zijn militaire dienst werkte hij als leraar geschiedenis op een openbare school gedurende twee decennia. Zijn toewijding aan onderwijs en zijn ervaringen als veteraan maakten hem een inspirerende ambassadeur voor vrijheid en alles wat goed is aan zijn land.
Zijn legacy strekte zich tot ver in Europa uit, waar hij deelnam aan veteranenevenementen tot aan D-Day. Speranza sprak met Duitse schoolkinderen over de Tweede Wereldoorlog en werd zelfs een onderdeel van hun curriculum, zodat de jonge generatie van Duitsland de waarheid over de oorlog zou leren en omarmen.
Speranza vertelde later in zijn leven over zijn diensttijd in de Tweede Wereldoorlog, en zijn verhaal werd vereeuwigd in het boek “NUTS!: A 101st Airborne Division Machine Gunner at Bastogne”. Hij deelde ook zijn ervaringen door mondelinge geschiedenisprojecten met de Abraham Lincoln Presidential Library and Museum.
Zelfs op 94-jarige leeftijd was hij nog steeds een dappere geest en nam hij deel aan een parachutesprong ter ere van de 75ste verjaardag van Operatie Market Garden in het door Duitsland bezette Nederland. Hij herinnerde zich zijn jeugdige dagen als een soldaat van de 101st Airborne Division, waarin hij en zijn kameraden, velen van hen kinderen van immigrantenfamilies, met trots hun land verdedigden.
Vieringen voor de 75ste verjaardag van de landing in Normandië: Amerikaanse soldaten van de 101st Airborne Division parachuteerden op 5 juni 2019 in het Carentan Marsh, onder toeziend oog van Vincent Speranza. © Andia/Universal Images Group via
De Amerikaanse ambassade in Brussel omschreef Speranza als “echte inspiratie voor ons allemaal en voor veel mensen in de Verenigde Staten en België”, in een tweet op donderdag. “Een echte natuurkracht, hij was altijd aanwezig bij elke grote ceremonie ter herdenking van de Slag om de Ardennen, altijd bereid om verhalen over zijn dienst in de Tweede Wereldoorlog te delen, en altijd bescheiden.”
Zijn nalatenschap zal voortleven in de harten van zijn dochter, Katharine, en zoon, Vincent. Hij is herenigd met zijn vrouw Iva en dochter Susan.
bron: hln.be