Miltaire fietsen


 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten de geallieerden intensief gebruik van speciaal ontworpen militaire dienstfietsen en vouwfietsen voor paratroopers, ordonnansen (boodschappers) en infanterietroepen.

De belangrijkste en meest iconische typen fietsen die door de geallieerde strijdkrachten werden ingezet, zijn onder te verdelen per land:
 

1. Groot-Brittannië en het Gemenebest

Het Britse leger was de grootste gebruiker van militaire fietsen aan geallieerde zijde. Zij zetten voornamelijk twee modellen in:
  • BSA Airborne Folding Bicycle (de 'Parabike'): Dit is de meest iconische geallieerde fiets. Ontwikkeld door de Birmingham Small Arms Company (BSA), had deze vouwfiets een uniek elliptisch frame met twee parallelle buizen (in plaats van de traditionele diamantvorm), evenals inklapbare pedalen en een stuur. Britse en Canadese parachutisten en commando’s namen deze fietsen mee tijdens luchtlandingen, waaronder D-Day en de Slag om Arnhem, zodat ze zich na de landing snel en geruisloos konden verplaatsen.
  • BSA Mark V / Mk V Roadsters: Dit waren zware, robuuste standaard herenfietsen zonder versnellingen, uitgerust met stangremmen en een stevige bagagedrager. Ze werden op grote schaal gebruikt door ordonnansen, grondpersoneel op RAF-vliegbases en door de reguliere infanterie om voorraden vanaf de invasiestranden naar het front te transporteren. 

2. Verenigde Staten

De Amerikanen introduceerden pas later in de oorlog een gestandaardiseerd model. Vanaf 1942 produceerde de Amerikaanse overheid de 'Bicycle, Military, Universal'. Twee bekende fabrikanten bouwden deze fiets volgens exact dezelfde militaire specificaties:
  • Westfield Columbia (Model MF en MG): Dit zwaargebouwde model was voorzien van dikke 'balloon' banden, een terugtraprem, een stevige koplamp op batterijen, een framepomp en een lederen gereedschapstasje achter het zadel. Later in de oorlog werd er ook een speciaal vrouwenmodel (M306) geproduceerd voor het Women's Army Corps (WAC).
  • Huffman (Model 81): Vrijwel identiek aan de Columbia-fiets en geproduceerd door de Huffman Manufacturing Company. Deze Amerikaanse fietsen werden gebruikt voor patrouilles op legerbases, door ordonnansen en bij administratieve eenheden.
  • Columbia 'Compax Paratrooper': Een Amerikaanse variant van een vouwfiets. Hoewel deze minder vaak in actieve gevechten werd gedropt dan de Britse Parabike, werd hij wel gebruikt door paratroopers en boodschappers in luchtlandingseenheden.

Kenmerken van de geallieerde oorlogsfietsen

Om niet op te vallen in het veld en bestand te zijn tegen zware omstandigheden, voldeden de fietsen aan strikte eisen:

  • Militaire kleuren: Vrijwel alle fietsen waren mat olijfgroen (Olive Drab) of kaki gespoten. Chromen onderdelen werden strikt vermeden om glinstering en ontdekking door de vijand te voorkomen.
  • Geen overbodige luxe: De fietsen hadden meestal geen versnellingen en waren zwaar uitgevoerd om bepakking te kunnen dragen.
  • Verduisteringsverlichting: Als er al een koplamp op zat, was deze voorzien van een kapje (blackout schild) zodat het licht alleen recht naar beneden op de grond scheen.